السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
447
تفسير الميزان ( فارسي )
فرمود : « تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ » و داستان كفر آن اقوام را دنبال مىكند ، هم چنان كه بعدا نيز مىفرمايد : « وَما يَأْتِيهِمْ مِنْ ذِكْرٍ مِنَ الرَّحْمنِ مُحْدَثٍ إِلَّا كانُوا عَنْه مُعْرِضِينَ فَقَدْ كَذَّبُوا » . كلمه « تنزيل » و كلمه « انزال » هر دو به يك معناست و آن فرود آوردن است ، چيزى كه هست غالبا انزال را در مورد فرود آوردن به يك دفعه و تنزيل را در مورد فرود آوردن به تدريج ، استعمال مىكنند و اصل نزول در اجسام به اين است كه جسمى از مكانى بلند به پايين آن مكان فرود آيد و در غير اجسام نيز به معنايى است كه مناسب با اين معنا باشد . و تنزيل خداى تعالى به اين است كه چيزى را كه نزدش مىباشد به موطن و عالم خلق و تقدير فرود آورد ، چون همواره خود را در مقامى بلند دانسته و به اوصافى چون على و عظيم و كبير و متعال و رفيع الدرجات و قاهر فوق بندگان ستوده ، در نتيجه وقتى او موجودى را ايجاد مىكند و به عالم خلق و تقدير در مىآورد و يا به عبارت ديگر از عالم غيب به عالم شهادت مىآورد ، در حقيقت تنزيلى از ناحيه او محسوب مىشود . اين دو كلمه ، يعنى تنزيل و انزال در كلام خداى تعالى به همين عنايت در اشيايى به كار رفته ، مثلا درباره لباس فرموده : « يا بَنِي آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنا عَلَيْكُمْ لِباساً يُوارِي سَوْآتِكُمْ » « 1 » و در باره چارپايان فرموده : « وَأَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الأَنْعامِ ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ » « 2 » و درباره آهن فرموده : « وَأَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيه بَأْسٌ شَدِيدٌ » « 3 » و درباره مطلق خير فرموده : « ما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَلَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ » « 4 » و در مطلق موجودات فرموده : « وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُه وَما نُنَزِّلُه إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ » « 5 » . از جمله آياتى كه بر اعتبار اين معنا در خصوص قرآن دلالت مىكند آيه « إِنَّا جَعَلْناه قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ وَإِنَّه فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ » است « 6 » . و اگر در آيه مورد بحث تنزيل را به رب العالمين نسبت داده ، براى اين بود كه دلالت
--> ( 1 ) اى آدم زادگان ، ما لباسى بر شما نازل كرديم كه عيبتان را بپوشاند . سوره اعراف ، آيه 26 . ( 2 ) و از چارپايان براى شما هشت جفت نازل كرديم . سوره زمر ، آيه 6 . ( 3 ) آهن را نازل كرديم كه در آن قدرتى بسيار است . سوره حديد ، آيه 25 . ( 4 ) كفار اهل كتاب و مشركين دوست نمىدارند كه چيزى از خير از ناحيه پروردگارتان بر شما نازل شود . سوره بقره ، آيه 105 . ( 5 ) هيچ چيز نيست مگر آنكه خزينه هاى آن نزد ما است و ما آن را نازل نمىكنيم مگر به اندازه اى معين . سوره حجر ، آيه 21 . ( 6 ) ما اين كتاب را خواندنى و به زبان عربى كرديم ، تا شايد شما تعقل كنيد و گر نه اين كتاب در ام الكتاب بود ، كه در نزد ما مقامى بلند و فرزانه دارد . سوره زخرف ، آيه 3 و 4 .